Uygulama ve Ağ Güvenliği

DDoS saldırı türleri ve kurumsal koruma stratejisi

Nanda Teknoloji Mühendislik Ekibi · · 6 dk okuma

Kısaca

DDoS saldırıları hacimsel, protokol ve uygulama katmanı olmak üzere üç ana türe ayrılır ve her tür farklı bir savunma gerektirir. Etkili strateji; ağ kenarında trafik süzme, uygulama katmanında WAF ve hız sınırı, önceden hazırlanmış bir müdahale planı ve düzenli tatbikatın birleşimidir.

DDoS (Distributed Denial of Service, dağıtık hizmet reddi) saldırısı, çok sayıda kaynaktan gelen trafikle bir servisin kapasitesini tüketip meşru kullanıcıların erişimini engelleme girişimidir. Saldırılar üç ana türe ayrılır: ağ bant genişliğini doyuran hacimsel saldırılar, bağlantı tablolarını ve protokol kaynaklarını tüketen protokol saldırıları ve uygulamanın kendisini hedefleyen uygulama katmanı saldırıları. Her tür farklı noktada tıkanma yaratır; bu yüzden tek bir ürünle değil, katmanlı bir stratejiyle savunulur. Doğru plan; ağ kenarında trafik süzmeyi, uygulama önünde WAF ve hız sınırını, önceden yazılmış bir müdahale prosedürünü ve düzenli tatbikatı içerir. Aşağıda her türü, uygun savunmayı ve hazırlık adımlarını ele alıyoruz.

DDoS saldırıları neden iş sorunudur?

DDoS bir veri sızıntısı değildir; hedefi kullanılabilirliktir. Ancak iş etkisi büyüktür: kampanya gününde kapanan bir mağaza, erişilemeyen bir müşteri portalı ya da zaman aşımına uğrayan bir API. Bazı saldırılar ayrıca bir dikkat dağıtma yöntemi olarak kullanılır; güvenlik ekibi trafikle uğraşırken başka bir girişim sürebilir. Bu nedenle DDoS hazırlığı yalnızca ağ ekibinin değil, iş sürekliliği planının parçasıdır.

DDoS saldırı türleri

Hacimsel saldırılar (volumetrik)

Amaç, hedefin internet bağlantısını ya da yukarı akış bant genişliğini doldurmaktır. Yansıtma ve büyütme teknikleriyle (UDP tabanlı bazı protokollerin istismarı gibi) saldırgan küçük bir isteği büyük bir yanıt trafiğine çevirir. Hat dolduğunda sunucunuz sağlam olsa bile hiçbir istek ulaşamaz. Bu saldırı, sizin tarafınızda süzülemez; çünkü trafik kurumunuzun kapısına varmadan hat zaten tıkanmıştır.

Protokol saldırıları

Bunlar ağ ve taşıma katmanındaki zayıflıkları kullanır. SYN taşması en bilinen örnektir: saldırgan bağlantı el sıkışmasını başlatır ama tamamlamaz, sunucunun bağlantı tablosu yarım bağlantılarla dolar. Güvenlik duvarları, yük dengeleyiciler ve sunucu işletim sistemi bu tablolarda sınırlı kaynağa sahiptir; hedef çoğu zaman bant genişliği değil bağlantı kapasitesidir.

Uygulama katmanı saldırıları

HTTP/HTTPS seviyesinde, meşru görünen isteklerle yapılır. Örneğin pahalı bir arama sorgusunun saniyede binlerce kez gönderilmesi, ağır bir rapor uç noktasının tetiklenmesi ya da giriş sayfasının sürekli yenilenmesi. Trafik hacmi düşüktür ama her istek veritabanını ve uygulama sunucusunu yorar. Bu tür saldırıları ayırt etmek en zor olanıdır, çünkü tek tek istekler normal görünür.

Tür Hedef kaynak Tipik belirti Ana savunma
Hacimsel Bant genişliği Hat doygunluğu, tüm servislerde erişilemezlik Ağ kenarında trafik süzme, dağıtık sönümleme
Protokol Bağlantı tabloları, güvenlik duvarı Yüksek yarım bağlantı sayısı, cihaz CPU yükü SYN koruması, protokol doğrulama
Uygulama katmanı Uygulama ve veritabanı Düşük bant ama yüksek CPU ve gecikme WAF, hız sınırı, bot sınaması, önbellekleme

Koruma stratejisi: katmanlı yaklaşım

Tek bir cihaz ya da kural her türü karşılamaz. Aşağıdaki katmanlar birbirini tamamlar.

  1. Ağ kenarı sönümleme. Hacimsel trafiği, kurumunuzun hattına varmadan önce yüksek kapasiteli dağıtık bir altyapıda süzmek gerekir. Bu, kendi hat kapasitenizi artırarak çözülebilecek bir sorun değildir.
  2. Trafiği dağıtmak ve önbelleğe almak. CDN statik içeriği kenarda sunarak kaynak sunucunun yükünü azaltır ve saldırı trafiğini geniş bir yüzeye yayar. Ayrıntılar için CDN yazımıza bakabilirsiniz.
  3. Uygulama katmanı koruması. WAF ve DDoS koruma birlikte çalıştığında istek hızı, istemci davranışı ve imza kuralları ile uygulama saldırıları ayıklanır. WAF çalışma mantığı için WAF nedir yazısına göz atın.
  4. Kaynak sunucuyu gizlemek. Arka uç IP adresi bilinirse saldırgan korumayı atlayıp doğrudan sunucuya saldırabilir. Arka ucu yalnızca koruma katmanından gelen trafiğe açın.
  5. Mimari dayanıklılık. Otomatik ölçeklenme, yük dengeleme ve bağımlılıkların (veritabanı, üçüncü taraf API) ayrıştırılması, saldırının etkisini sınırlar.

Müdahale planı: saldırıdan önce yazılacaklar

Saldırı sırasında karar verilecekse zaman kaybedilir. Önceden şunlar netleşmelidir:

  • Normal trafik tabanı. Saatlik istek sayısı, ülke dağılımı ve tipik yanıt süreleri bilinmeden “anormal” tanımlanamaz.
  • Roller ve iletişim. Kim karar verir, koruma sağlayıcıyla kim konuşur, iş birimlerine ve müşterilere kim bilgi verir?
  • Eşikler ve otomatik kurallar. Hangi istek hızında hangi önlem otomatik devreye girer?
  • Kritik servis önceliği. Kapasite daralırsa önce ödeme akışı mı, kamuya açık vitrin mi korunacak?
  • Geri dönüş seçenekleri. Bakım sayfası, statik yedek sayfa ve alternatif yönlendirme hazır mı?
  • Saldırı sonrası inceleme. Günlükler korunur, kök neden ve iyileştirme listesi yazılır.

Bir senaryo: kampanya sabahı gelen sessiz saldırı

Bir e-ticaret şirketi kampanya sabahı yanıt sürelerinin arttığını görür. Ağ trafiği normal seviyededir, ancak veritabanı CPU’su yükselmiştir. İnceleme, ürün arama uç noktasına çok sayıda ve her biri farklı sorgu içeren isteğin geldiğini gösterir; bu bir uygulama katmanı saldırısıdır. Hacimsel koruma burada hiçbir şey göstermez, çünkü bant genişliği dolmamıştır. Çözüm; arama uç noktasına hız sınırı, anormal istemci davranışı için bot sınaması ve popüler sorgular için kısa süreli önbellek eklemektir. Benzer yoğun dönem hazırlıklarını kampanya dönemi altyapı hazırlığı yazımızda ayrıca ele alıyoruz.

Yaygın hatalar

  • Korumayı saldırı başladıktan sonra devreye almak. Trafik yönlendirmesi (DNS veya yönlendirme değişikliği) yayılma süresi gerektirebilir.
  • Yalnızca hacimsel saldırıya hazırlanmak. Düşük hacimli uygulama saldırıları çoğu zaman gözden kaçar.
  • Kaynak IP’sini açıkta bırakmak. Eski DNS kayıtları ve e-posta başlıkları adresi sızdırabilir.
  • Tatbikat yapmamak. Plan kağıtta kalırsa ilk gerçek saldırıda test edilmiş olur.
  • Önbelleklenebilir içeriği önbelleğe almamak. Her isteğin kaynağa gitmesi saldırı yüzeyini büyütür.
  • İletişimi ihmal etmek. Müşteriler ve iş birimleri bilgilendirilmezse teknik çözüm hızlı olsa bile itibar kaybı yaşanır.

Saldırı sırasında nasıl ilerlenir?

Saldırı anında panik yerine sıralı bir akış izlemek hata payını düşürür.

  1. Teyit edin. Yavaşlık gerçekten saldırı mı, yoksa bir dağıtım hatası ya da meşru bir trafik artışı mı? Yeni yayınlanan bir sürüm ve pazarlama bildirimi kontrol edilmelidir.
  2. Türü belirleyin. Bant genişliği doluyorsa hacimsel, bağlantı tabloları doluyorsa protokol, yalnızca uygulama kaynakları yoruluyorsa uygulama katmanı saldırısından söz edebilirsiniz.
  3. Koruma sağlayıcıyı devreye alın. Trafik süzme ya da yönlendirme gerekiyorsa sağlayıcıya önceden tanımlı kanaldan bildirin.
  4. Etkiyi daraltın. Kritik olmayan uç noktalarda hız sınırını sıkılaştırın, pahalı özellikleri geçici kapatın, gerekirse belirli coğrafyalar için ek sınama uygulayın.
  5. İletişim yürütün. İç paydaşlara ve gerekirse müşterilere sade bir durum mesajı verin; tahmini çözüm süresi konusunda söz vermekten kaçının.
  6. Kanıtı koruyun. Günlükleri, trafik örneklerini ve zaman çizelgesini saklayın; olay sonrası inceleme ve gerekirse yasal bildirimler için gerekir.

Saldırı bittikten sonra eşiklerin ve kuralların gözden geçirilmesi şarttır. Aynı saldırgan genellikle farklı bir yöntemle geri döner; her olayın çıktısı bir sonraki savunmanın girdisidir.

Hazırlık için kontrol listesi

  • Dışa açık tüm alan adlarının ve IP aralıklarının güncel envanteri çıkarılmış mı?
  • DNS yönetimi, düşük TTL ile hızlı yönlendirme yapılabilecek şekilde kurgulanmış mı?
  • Koruma sağlayıcısı ile eskalasyon kanalı ve sorumlu kişiler yazılı mı?
  • Uygulamada pahalı uç noktalar (arama, rapor, dışa aktarma) için hız sınırı var mı?
  • Yedek bir “bakım” veya statik sayfa hızlıca yayına alınabiliyor mu?
  • Son iki tatbikat tarihi ve çıkan aksiyonlar kayıtlı mı?

Bu liste, yönetim kuruluna sunulacak kısa bir hazırlık raporunun da iskeletini oluşturur. Hazırlık düzeyini ölçmek için kontrolleri yılda en az bir kez, büyük mimari değişikliklerden sonra ise ayrıca tekrar gözden geçirmek iyi bir alışkanlıktır.

Karar özeti

Durum Öncelikli adım
Hattınız kısıtlı, tek sağlayıcıya bağlısınız Ağ kenarı sönümleme hizmeti
Uygulama saldırıları ve bot trafiği görüyorsunuz WAF, hız sınırı, bot yönetimi
Statik içerik oranı yüksek CDN ile yükü kenara taşıyın
Plan ve roller yazılı değil Müdahale prosedürü ve tatbikat

Genel çerçeve için siber güvenlik risk yönetimine dair NIST Cybersecurity Framework dokümanı, savunma kapasitesini tanımla-koru-tespit et-müdahale et-kurtar işlevleri altında düşünmenize yardımcı olur.

Nanda Teknoloji ile ilerlemek

Nanda Teknoloji bu tür projelerde keşif, tasarım, geçiş ve işletim adımlarını yürütür: mevcut yüzeyin ve trafik tabanının çıkarılması, katmanlı koruma tasarımı, müdahale planının yazılması ve işletim. Kuruluşunuzun yüzeyine uygun bir yapı için WAF ve DDoS koruma çözümümüzü inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

DDoS ile DoS arasındaki fark nedir?

DoS tek kaynaktan, DDoS ise çok sayıda dağıtık kaynaktan gelen hizmet reddi saldırısıdır. Dağıtık yapı, kaynağa göre engellemeyi çok zorlaştırır.

Yalnızca WAF DDoS'a karşı yeterli mi?

Hayır. WAF uygulama katmanı saldırılarında etkilidir; ancak hat doygunluğuna yol açan hacimsel saldırılar WAF'a ulaşmadan ağ kenarında hafifletilmelidir.

DDoS saldırısı sırasında ilk ne yapılmalı?

Önceden hazırlanmış müdahale planını devreye alın, etkilenen servisleri ve trafik türünü belirleyin, koruma sağlayıcınızı ve ilgili ekipleri bilgilendirin.

Saldırı olmadan hazırlık yapmak gerekir mi?

Evet. Koruma, saldırı başladıktan sonra devreye alınırsa geç kalınır. Trafik yönlendirmesi, eşikler ve iletişim planı önceden tanımlanmalıdır.

İlgili çözümler

İlgili yazılar

Kritik sistemlerinizi birlikte planlayalım

İhtiyacınızı anlatın; ekibimiz uygun mimariyi ve geçiş yolunu sizinle netleştirsin.